لبخند سبز - دمامزنی یکی از کهنترین و پرشورترین آیینهای موسیقایی-مذهبی در استان بوشهر و دیگر نقاط ساحلی جنوب ایران است. دمام، نوعی طبل بزرگ از جنس چوب و پوست است که معمولاً به همراه سنج (سنچ) نواخته میشود. در حقیقت، دمام رکن اصلی گروههای موسیقی آیینی جنوب را تشکیل میدهد. بر اساس شواهد تاریخی و قومموسیقایی، پیشینه این آیین به چندین سده پیش برمیگردد و تلفیقی از فرهنگ بومی ایرانی و تأثیرات فرهنگی کشورهای عربی حوزه خلیجفارس است. در بوشهر، مردم در روزهای نخست محرم در میدانهای بزرگ شهر گرد هم میآیند و با نواختن دمام و سنج، با همنوایی و سینهزنی دستهجمعی، مراسم سوگواری را برگزار میکنند. هارمونی میان عزاداران و نوای پرصلابت طبلها و سنجها چنان است که این مراسم به عنوان یکی از آرامشبخشترین شکلهای سوگواری در ایران شناخته میشود.
گستردگی آیین دمامزنی در بوشهر به حدی است که گروههای هنری بسیاری برای حفظ و اشاعه این میراث ناملموس تلاش میکنند. گروه لیان از بوشهر در سفری به بمبئی، مراسم سوگواری محرم را با سبک بوشهری و استفاده از دمامها و طبلهای بزرگ مخصوص جنوب ایران اجرا کرد که با استقبال بسیار خوب مردم و رسانههای هندی مواجه شد. موسیقی آیینی محرم بوشهر نمادی از ارادت اهل بیت (ع) و مردم این خطه است که با نوای طبلها و آواز شروه، غم اهلبیت را به درون جامعه منتقل میکنند. در این مراسم، حلقههای سینهزنی نیز با همان ضرباهنگ دمام هماهنگ میشود و عزاداران با یک دست به سینه میزنند و دست دیگر را بر شانه یکدیگر قرار میدهند و به این ترتیب، همبستگی اجتماعی خود را در غم مشترک نشان میدهند.
دمامزنی فقط به محرم محدود نمیشود و در دیگر مراسم دینی و ملی و نیز گاهی آیینهای شادی و عروسی (اما با ریتم و حال و هوایی متفاوت) نیز کاربرد دارد. هرچند ریتمهای دمام در مراسم عزا ملایمتر و در عروسیها پرشورتر و سریعتر است، وجه مشترک همه این مراسم، نقشی است که این طبل بزرگ بر انسجام جمعی و رهایی از غمها یا ابراز شادی گروهی دارد. در سالهای اخیر، دمامزنی به عنوان یکی از میراثهای فرهنگی ناملموس ایران به ثبت ملی رسیده و کارگاههای آموزشی متعددی در بوشهر برای آموزش این هنر اصیل به نسلهای جدید برگزار میشود و فصل جدیدی در راستای حفاظت از هویت این هنر آیینی رقم خورده است.
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.jpg)
