اصفهان؛ قربانی جنگ تمدن‌ها، از شکوه ۴۲۱ ساله مسجد شیخ لطف‌الله تا توطئه رژیم‌های نوظهور

اصفهان؛ قربانی جنگ تمدن‌ها، از شکوه ۴۲۱ ساله مسجد شیخ لطف‌الله تا توطئه رژیم‌های نوظهور

مهدی صالحی

لبخند سبز  - حمله اخیر به میراث فرهنگی و تاریخی اصفهان، رویدادی است که فراتر از یک واقعه نظامی معمولی، نمادی از برخورد تمدن‌ها و جنگ علیه هویت ملتی است.

اصفهان، این شهر کهن قرن‌هاست به عنوان نگین درخشان فلات ایران و نمادی از شکوه معماری اسلامی می‌درخشد. تاریخ این شهر به گونه‌ای با هنر و معماری گره خورده که هر کوچه و بازار آن داستانی از شکوه ایرانیان را روایت می‌کند.

میدان نقش جهان که به عنوان یکی از بزرگترین میدان‌های جهان شناخته می‌شود با آسمان‌خراش‌های کاشی‌کاری شده و گنبدهای فیروزه‌ای، تنها یک میدان نیست بلکه کتابی باز از هنر، هندسه و معنویت است.

در قلب این میدان تاریخی، مسجد شیخ لطف‌الله قرار دارد که گنجینه‌ای بی‌بدیل از هنر کاشی‌کاری ایران محسوب می‌شود. قدمت کاشی‌ کاری‌های این بنای باشکوه به ۴۲۱ سال پیش بازمی‌گردد؛ عددی که در برابر تاریخ تاسیس رژیم‌هایی چون آمریکا با ۲۴۸ سال و اسرائیل با ۷۶ سال، عمق فرهنگی و تمدنی ایران را به رخ می‌کشد.

این تفاوت فاحش در قدمت و سابقه تاریخی، نشان‌دهنده ریشه‌های عمیق تمدن ایرانی در برابر پدیده‌های نوظهور و مصنوعی در صحنه جهانی و منطقه است.

آنچه در حمله اخیر رخ داد، تاسف‌برانگیزتر از تخریب فیزیکی، ماهیت مهاجمان است. استاندار اصفهان به درستی اشاره کردند که ۱۴ اثر تاریخی در این حملات آسیب دیدند؛ آثاری که حتی در اوج جنگ تحمیلی و بمباران‌های رژیم بعث عراق با ابهت و استواری ایستادگی کردند و لکه‌ای بر پیکر خود ندیدند.

تاریخ اصفهان گواهی می‌دهد که حتی در هجوم افغان‌ها و یورش مغولان، اگرچه شهر آسیب دید اما روح معماری و بناهای تاریخی آن باقی ماند.

اما رویکرد رژیم صهیونیستی و هم‌پیمانانش در این جنگ جدید، تفاوتی بنیادین دارد. دشمنی که فاقد هرگونه پیشینه تاریخی و ریشه فرهنگی عمیق است در مواجهه با آثار باستانی دچار نوعی حسادت تاریخی و ناتوانی در درک زیبایی‌های جاودانه می‌شود.

همان‌طور که در رفتار داعش نیز مشاهده شد وقتی قدرتی تاریخ و فرهنگ ندارد، تلاش می‌کند با ویران کردن میراث ملتی دیگر، خلاء وجودی خود را پر کند. آنها نمی‌توانند خلق کنند بنابراین نابود می‌کنند تا اثری از بزرگی گذشته باقی نماند که کوچکی و نوپا بودن خودشان را به نمایش بگذارد.

این اقدامات شنیع، تنها خلاف وجدان انسانی نیست، بلکه نقض آشکار قوانین بین‌المللی و معاهدات مصوب سازمان ملل متحد و یونسکو است. یکی از مهم‌ترین اسناد حقوقی در این زمینه کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه در خصوص حفاظت از اموال فرهنگی در صورت بروز درگیری مسلحانه است. این معاهده که ایران و تمام کشورهای جهان نیز از امضاکنندگان آن هستند به صراحت هرگونه اقدام خصمانه علیه آثار تاریخی و میراث فرهنگی را جرم انگاری کرده است. طبق ماده ۴ این کنوانسیون، طرف‌های درگیر موظفند از هرگونه عملیات خصمانه علیه اموال فرهنگی از جمله دزدی، غارت یا تخریب عمدی خود داری کنند. علاوه بر لاهه، کنوانسیون ۱۹۷۲ یونسکو در خصوص حفاظت از میراث جهانی فرهنگی و طبیعی نیز مسئولیت حفاظت از میراث مشترک بشریت را بر عهده همه کشورها می‌گذارد. هدف از این معاهدات این است که میراث فرهنگی که متعلق به تمام بشریت است و نه فقط یک ملت تا در آتش جنگ‌ها سوخته نشود.

حمله به بناهایی که قدمتی چندین برابر تاریخ تاسیس متجاوزان دارند نقض فاحش این تعهدات بین‌المللی است و نشان‌ دهنده بی‌اعتنایی دشمن به قوانین و هنجارهای پذیرفته شده جهانی است.

در نهایت، باید تاکید کرد که اصفهان و آثار آن، از مسجد شیخ لطف‌الله تا کاخ چهلستون و سی‌وسه‌پل، تنها خشت و گلی نیستند که با هم ترکیب شده‌اند؛ آن‌ها تجلی‌گر روح ایرانی و اسلامی و نماد ایستادگی و پایداری این مرز و بوم هستند. دشمنان با حمله به این آثار در واقع به حافظه تاریخی ملت ایران حمله کرده‌اند.

همان‌ طور که در طول تاریخ، مغولان و افغان‌ها آمدند و رفتند و بناهای اصفهان همچنان می‌درخشند، توطئه‌های رژیم صهیونیستی و حامیانش نیز محکوم به شکست است. کاشی‌های ۴۲۱ ساله مسجد شیخ لطف‌الله و سایر ابنیه‌های تاریخی شاهدانی هستند که در برابر تاریخ ۲۴۸ ساله آمریکا و ۷۶ ساله اسرائیل، فریاد می‌زنند که تمدن‌های ریشه‌دار با بمباران از بین نمی‌روند. حفاظت از این میراث، وظیفه همگانی است و جامعه جهانی باید در برابر این جنایت علیه فرهنگ و تاریخ سکوت نکند هرچند جامعه جهانی سال‌های متمادی است در برابر انواع جنایات این رژیم منحوس صهیونی به تعبیر قرآن کریم چشم، گوش و دهان خود را بستند و عقل ندارند.