مهدی صالحی

در ورودی نگارخانه، داریوش بر تخت نشسته است. پایه‌های تختش از فیلترهای مستعمل دستگاه تصفیه آب ساخته شده. کمی آن‌طرف‌تر، حدود شصت نفر در فضایی نه‌چندان بزرگ ایستاده‌اند و زنی میان آن‌ها می‌چرخد، خوش‌آمد می‌گوید و برای هر کس چیزی توضیح می‌دهد. این خود هنرمند است.

به گزارش پایگاه خبری لبخند سبز ، فرهنگسرای سرو در دوره تازه فعالیتش توجه ویژه‌ای به هنر و هنرمندان دارد و این روزها میزبان نمایشگاهی است که در آن کهن‌ترین نقش‌مایه‌های ایران با دورریختنی‌های امروز به هم رسیده‌اند. اما آنچه در نگاه اول به چشم می‌آید، نه توضیح‌های روی برچسب، که خود حضور هنرمند میان مردم است.

حمیده احمدیان‌راد، روزنامه‌نگار بازنشسته، پرانرژی است؛ به همه خوش‌آمد می‌گوید، راهنمایی می‌کند و برای هر مهمانی، بسته به اینکه کدام کار را نگاه می‌کند، چیزی می‌گوید. حدود هفتاد تا هشتاد کار روی پایه‌ها چیده شده‌اند؛ هر کدام برچسبی دارد که بالای آن نوشته شده چیست و تصویر چه کسی یا چه دورانی است. کارها فروشی نیستند.

 من خودم خبرنگاری می‌کردم و بازنشسته شدم.

خودش شروع ماجرا را این‌طور تعریف می‌کند: «من خودم خبرنگاری می‌کردم و بازنشسته شدم. از اونجا که به باستان‌شناسی و اسطوره‌های ایران خیلی علاقه داشتم، شروع به مطالعه کردم. بعد، یک روز، بی‌برنامه، به صورت تصادفی با خمیر بازی بچه‌ها یه مجسمه درست کردم و دیدم خیلی کار جالبیه. از همان‌جا شروع کردم از یوتیوب خمیر کاغذ رو یاد گرفتم که خودم درست کنم، بعد یه مقدار آموزش مجسمه هم از سایتها و کانالها دیدم، ولی دیدم حتماً باید کلاس هم بروم. یک دوره پاپیه ماشه رفته و یک دوره هم مجسمه‌سازی چهره.

 شیر سه‌دوره‌ای

اگر بخواهیم یک کار را نشانه کل نمایشگاه بدانیم، همان شیر است. سر شیر از دوره هخامنشی آمده؛ گردن‌آویز و وسایل تزئینی‌اش از ساسانی و کت رسمی که به تن دارد، از امروز. سه دوره تاریخی روی یک مجسمه و همان چیزی که هنرمند آن را «ترکیب سنت و مدرنیته» می‌نامد. خودش این تلفیق را این‌طور توضیح می‌دهد: «تزئینات دور ساسانی، شیر آدم‌نما از دور ایلامی و هخوامنشی و کت دوره جدید! یعنی می‌شه تلفیق کرد و یک شکل جدید رو به وجود آورد.

ایلامی‌ها، هخامنشیان و ساسانیان بیشترین سهم را در این نمایشگاه دارند و نمادهایشان در کارها تکرار می‌شود. درباره ایلامی‌ها می‌گوید: «هنر ایلامی واقعاً یه چیز بی‌نظیریه. مهرهایی که به جا مونده خیلی ریز و ظریفن، ترکیب موجودات مختلف، شیر، مار، چهره آدم‌ها؛ به نظرم واقعاً زیباست.» و بعد دوره‌ها را مرور می‌کند: «از هخامنشیان که خیلی پیشرفت کرد، واقعاً مجلل و شکیل؛ اشکانیان یه حالت طبیعی‌تر به شکل آدم‌ها می‌دن؛ ساسانی هم دوباره از هخامنشیان الگو گرفتن، ولی خیلی زیبا.»

ایران یه زمانی صادرکننده مد بود

او در توضیح‌هایش به نکته‌ای تاریخی هم اشاره می‌کند: «من حتی می‌تونم بگم یه موقعی ایران صادرکننده مد بوده؛ مثل الان که می‌گن آمریکا و اروپا مد رو تعیین می‌کنن، یه زمانی ایران بود که به جهان مد می‌داد.» به نظرش این ظرفیت هنوز هم وجود دارد و همین است که این کارها را از یک سرگرمی شخصی فراتر می‌برد.

 بافت، رنگ، و یک ماهی

بافت خمیر کاغذ در هر کار فرق می‌کند؛ گاهی ریز و گاهی درشت. برای سردیس‌های قدیمی، رنگ و طرحی کهن به کار رفته و برای کارهای مدرن، بافتی امروزی. مثلاً در کاری با عنوان «رویای کتابخوانی»، دختری کتاب می‌خواند و آنچه در خیالش می‌گذرد، شکل گرفته است. کنار همان‌ها، ماهی‌ای هست که در دلش یک کشتی شکسته جا گرفته. تنوع کارها از نمادهای صریح تاریخی تا این‌گونه روایت‌های شخصی چیزی است که در نگاه اول غافلگیر می‌کند.

یکی از کارهای شاخص، سردیس زنی از دوره ساسانی است که بر سرش برگ گل دارد و روی یک سطل ماست نشسته است. همان سطل ماستی که معمولاً سر از سطل زباله درمی‌آورد، اینجا پایه یک اثر شده. کنار ورودی فرهنگسرا هم پوستری نصب شده با تصویری از یکی از کارها به نام «آرامش»، بادگیر یزد درون یک کفش و فردی که روی کفش دراز کشیده. ترکیبی که معلوم نیست باید آن را معماری دانست یا خیال.

 چرا بازیافتی؟

«همه بازیافتی هست»، این را با تأکید می‌گوید. خمیر کاغذ از کاغذهای باطله، فیلتر دستگاه تصفیه آب، سطل ماست و هر چیزی که معمولاً دور ریخته می‌شود. دلیلش را هم صریح می‌گوید: «این که از نایلون کمتر استفاده کنی... پلاستیک چند هزار سال توی طبیعت می‌مونه.» و اضافه می‌کند که: من هم از اینها استفاده کردم شاید کار من هم چند هزار سال موند

 مجسمه‌ای که نیامد

اما یک مجسمه در این نمایشگاه نیست، مجسمه پدرش. در گفتگو، وقتی به این کار می‌رسد، لحنش عوض می‌شود: «پدرم خدابیامورز... فکر می‌کنم بهترین کارم اون بود. خیلی سریع درستش کردم. اون موقع احساس می‌کردم با این مجسمه یه جوری عزاداری کردم، هم یه جوری به آدم آرامش می‌ده.اما در نمایشگاه، ترجیح داده آن را نیاورد؛ چون احساس می‌کند شاید غمگین شوم.» حالا در میان شلوغی نگارخانه، جایش خالی است و این خالی بودن، خودش بخشی از روایت نمایشگاه است.

 برای همه

در نگارخانه از همه قشرها آمده‌اند؛ از کودکان تا سالمندان، و برای همه، چیزی برای نگاه کردن هست. بعضی‌ها عکس می‌گیرند، بعضی‌ها از او سؤال می‌پرسند و بعضی‌ها فقط ساکت می‌ایستند و نگاه می‌کنند. خودش هم میان همین‌هاست و زندگی را ورق می زند و ایده ای جدید در سر مپروراند

اطلاعات نمایشگاه

- نام: فرهنگ کهن، نگاه نو

- هنرمند: حمیده احمدیان‌راد

- مکان: نگارخانه فرهنگسرای سرو

- زمان: ۱۶تا ۲۱آبان ۱۴۰۵ | ساعت ۹تا ۱۶

- مواد آثار: خمیر کاغذ از کاغذ باطله، فیلتر دستگاه تصفیه آب، سطل ماست و مواد بازیافتی

- فروش: ندارد